Kasım 01, 2005 ŞİRKETLERDE AZINLIK HİSSEDARLARIN... SIRKETLERDE AZINLIK HISSEDARLARIN GENEL KURUL GÜNDEMINE MADDE EKLETEBILECEGI VE OLAGANÜSTÜ GENEL KURULUN TOPLANMASINI SAGLAYABILECEGI Yazar: Sedat AKSAKALLI (*) Yaklasim Dergisi / Kasim 2005 / Sayi: 155 I- GIRIS Hissesi azinlikta olan sirket ortaklarini korumak amaciyla, Türk Ticaret Kanunu ve Sermaye Piyasasi Kanunu’nda, bazi düzenlemeler yer almaktadir. Sermaye Piyasasi Kanunu’na tabi olmayan sirketlerde azinlik hissedarlarin yönetime katilmasi ve sirketlerde uygulanan politikalarda söz sahibi olmasi genelde çogunluk hissedarlarin takdirine kalmistir. Azinlik hissedarlar sirketin isleyisi hakkinda genel kurullarda bilgi sahibi olmaya çalismakta, bazen bu haklari da ellerinden alinmaktadir. Türk Ticaret Kanunu bu nedenlerle azinlik hissedarlara görüsülmesini istedigi hususlarda genel kurul gündemine madde konulmasi hakkini tanimistir. Kanunumuz ayni zamanda azinlik hissedarlarin genel kurulu toplantiya çagirmasi hususunda düzenleme getirmis bulunmaktadir. II- KANUNI DÜZENLEMELER TTK’nin 366. maddesi “Sirket sermayesinin en az onda biri degerinde paylara sahip olan kimselerin gerektirici sebepleri bildiren yazili talepleri üzerine idare meclisinin, umumi heyeti fevkalade toplantiya davet etmesi veya umumi heyetin zaten toplanmasi mukarrer ise müzakeresini istedikleri maddeleri gündeme koymasi mecburidir...” hükmünü tasimaktadir. TTK’nin 355. maddesinde “Murakiplar zaruri ve müstacel sebepler çiktigi takdirde umumi heyeti fevkalade toplantiya davete mecburdurlar.” hükmü yer almaktadir. TTK’nin 367. maddesinde ise “Pay sahiplerinin yukariki maddede yazili taleplepleri idare meclisi ve 355. madde geregince murakiplar tarafindan nazara alinmadigi takdirde sirket merkezinin bulundugu yerdeki mahkeme adi geçen pay sahiplerinin talebi üzerine umumi heyeti toplantiya davete veya istedikleri hususu gündeme koymaya kendilerini salahiyetli kilabilir...” denilmektedir (1). Türk Ticaret Kanunu’nda aranan sirket sermayesinin en az onda birine sahip olmak kosulu Sermaye Piyasasi Kanunu’na tabi olan sirketlerde sirket sermayesinin yirmide birine sahip olma seklinde azaltilmistir. III- AZINLIK HISSEDARLARIN YAPMASI GEREKENLER Yukaridaki madde hükümlerinden açikça anlasilacagi üzere, sirketlerde, azinlik ortaklara istedikleri hususlarin genel kurul gündemine alinmasi saglama hakki taninmistir. Bu hakkin kullanilmasi için azinlik ortaklarin öncelikle yönetim kuruluna ardindan da denetim kuruluna bu taleplerini içeren bir ihtarname ile basvuruda bulunmasi gerekmektedir. Gönderilecek ihtarnamede gündeme alinmasi istenilen hususlarin nelerden ibaret oldugu ve bu hususlarin görüsülmesini gerektirici sebeplerin de yazilmasi gerekmektedir. Yönetim ve denetim kurullarinin azinlik hissedarlarin bu taleplerini geri çevirmesi veya yerine getirmemesi halinde azinlik ortaklar tarafindan sirket merkezinde bulunan asliye ticaret mahkemesine basvurularak görüsülmesini istedigi hususlarin gündeme konulmasi istenilmelidir. Ayni yöntem genel kurulu toplantiya çagirma yetkisi almak isteyen azinlik ortaklar tarafindan da yerine getirilmelidir. Genel Kurulu toplantiya çagirma yetkisi almak için mahkemeye basvuruda bulunan ortaklarin hisse senetlerini bankaya bloke etmesi ve buna iliskin yaziyi mahkemeye sunmasi gerekmektedir. TTK’nin 1460. maddesi geregince; ticaret sirketlerinde ortaklarin sirketle veya birbirleriyle olan münasebetlerinden dogan davalarda ve sirketlerin idare meclisi üyeleri, müdürleri veya murakiplarina karsi açilacak mesuliyet davalarinda basit yargilama usulü uygulanir. Istegin, evrak üzerinden ve durusma yapilmaksizin incelenip karara baglanmasi talep edilebilir. Bu konuda Yargitay tarafindan verilen iki adet karar asagiya alinmistir. “Mahkemenin durusma yapip yapmamasi ve karsi taraftan yanit alip almamasi mevcut delillere göre, kendi takdiri içindedir. Durusma yapmasina bir engel olmadigi gibi bir evrak üzerinde inceleme yaparak sonucu dairesinde bir karar vermesine de engel yoktur.” (2). “Genel kurulun olaganüstü çagrisi ve gündeme bir madde eklenmesi istenmesi evrak üzerinden yapilabilir.” (3). Azinlik ortaklarin talepleri yönetim ve denetim kurullari ya da mahkeme tarafindan kabul edilse bile asil zorluk gündeme alinan konularin görüsülmesinde ortaya çikmaktadir. Çogu zaman kötü niyetli çogunluk ortaklar, azinligin talep ettikleri konularin görüsülmesini genel kurulda engellemektedirler. Bunun içinde genel kurulda görüsülmesi öngörülen hususlarin görüsülüp görüsülmemesi gerektigini genel kurula sormakta zaten çogunluk hisselere sahip olmanin verdigi rahatlikla gündeme alinmasina yönetim veya denetim kurulu ya da mahkeme karari ile karar verilen konularin gündemden çikarilmasini saglamaktadirlar. Bu halde azinlik hissedarlarin haklari çignenmekte mahkeme kararlarinin yerine getirilmesi mümkün olmamaktadir. Mahkeme karari ile gündeme alinmasina karar verilen hususlarin icra daireleri marifetiyle, icra zoruyla görüstürülüp görüstürülmeyecegi hususunda yasanan tartismalar Ankara 15. Icra Mahkemesi tarafindan verilen karar (4) ve bu kararin Yargitay 12. Hukuk Dairesi tarafindan onanmasi ile giderilmis bulunmaktadir (5). Ankara 15. Icra Mahkemesi, genel kurulun olaganüstü toplanmasina dair azinlik hissedarlara yetki veren mahkeme kararlarinin, bir isin yapilmasina veya yapilmamasina dair nitelikte oldugu ve eda hükmü içerdigi gerekçesiyle yapilan icra takibinin hukuka uygun olduguna karar vermis ve bu karar usule ve hukuka uygun bulunarak onanmistir. IV- SONUÇ Ankara 15. Icra Mahkemesi tarafindan verilen ve Yargitay incelemesinden geçerek kesinlesen bu kararla artik sirketlerde yasanan sikintilarin büyük kisminin giderilecegi ve azinlik hissedarlarin haklarini daha iyi koruyacagi muhakkaktir. ________________________________________ * Avukat (1) TTK’nin 355, 366 ve 367. maddeleri ile ilgili daha genis bilgi ve ayrintili açiklamalar için Bkz. Gönen ERIS, Ticari Isletme ve Sirketler, Seçkin Yayinlari, Ankara 2000 (2) Yrg. 11. HD.’nin, 13.10.1982 tarih ve E. 3719, K. 3869 sayili Karari. (3) Yrg. 11. HD.’nin, 17.06.1985 tarih ve E. 2954, K. 3889 sayili Karari. (4) Ankara 15. Icra Mahkemesinin 04.04.2005 tarih ve E. 2005/264, K. 2005/193 sayili Karari (Kararin tam metnine, Yaklasim’in elinizde bulunan sayisinin “Yargi Kararlari” bölümünde yer verilmistir.). (5) Yrg. 12. HD.’nin, 12.09.2005 tarih ve E. 2005/13525, K. 2005/16820 sayili Karari (Kararin tam metnine, Yaklasim’in elinizde bulunan sayisinin “Yargi Kararlari” bölümünde yer verilmistir.). Yazar: Sedat AKSAKALLI (*) Yaklaşım Dergisi / Kasım 2005 / Sayı: 155 Dosya: Dosyayı İndir